Modern Indian History MCQs Part-1
ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ನೇಹಿತರೆ ಇಂದು ನಾವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಭಾಗ 1 ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡೋಣ. ನಾವು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ 3000 ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಭಾಗ . ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇವಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಆಳವಾದ ವಿವರಣೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಗೊಂದಲಕ್ಕಿಡಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲು TRAP ALERT ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಗುರು ಟಿಪ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಇಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡೋಣ!
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳು
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಸುಲಭ (Easy)
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಲು ‘ನೀಲಿ ನೀರಿನ ನೀತಿ’ಯನ್ನು (Blue Water Policy) ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಮೊದಲ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಯಾರು?
Option A: ಅಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್ (Alfonso de Albuquerque)
Option B: ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಡಿ ಅಲ್ಮೆಡಾ (Francisco de Almeida)
Option C: ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮ (Vasco da Gama)
Option D: ನಿನೋ ಡ ಕುನ್ಹಾ (Nino da Cunha)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಡಿ ಅಲ್ಮೆಡಾ (Francisco de Almeida)**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಡಿ ಅಲ್ಮೆಡಾ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ (1505-1509) ಆಗಿದ್ದನು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ (Indian Ocean) ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಸೇನೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದು ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಈ ತಂತ್ರವನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ **’ನೀಲಿ ನೀರಿನ ನೀತಿ’ (Blue Water Policy)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಅರಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರ ನಾವಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಸಮುದ್ರದ ರಾಜರಾದರು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ನಲ್ಲಿರುವ **ಅಲ್ಫಾನ್ಸೊ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್**ನನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ‘ನಿಜವಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ’ (Real Founder) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈತ 1510 ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಗೋವಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದನು. Option C ಯಲ್ಲಿರುವ **ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮ** 1498ರ ಮೇ 17 ರಂದು ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯ (Calicut) ಕಪ್ಪಡಬೀಚ್ಗೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. Option D ಯಲ್ಲಿರುವ **ನಿನೋ ಡ ಕುನ್ಹಾ** 1530 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಯಿಂದ ಗೋವಾಕ್ಕೆ (Cochin to Goa) ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ (ಅಧ್ಯಾಯ 1: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಗಮನ) & NCERT Class 8 Modern India.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ‘ನಿಜವಾದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ’ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕ್ ಎಂದು ಓದಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು Option A ಹಾಕುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ‘ಬ್ಲೂ ವಾಟರ್ ಪಾಲಿಸಿ’ ಅಲ್ಮೆಡಾನದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Almeida = Admiral of the Ocean” ಎಂದು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ (Water) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಮೆಡಾ ಹೆಸರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KPSC Group-C (2018), KSP PSI (2020) ಮತ್ತು TNPSC Group-1 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ನಂತರದ ಮೊಘಲರು (Later Mughals)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium)
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ವಿಲಾಸಿ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ-ಕಲೆಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ **’ರಂಗೀಲಾ’ (Rangeela)** ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರದ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಯಾರು?
Option A: ಜಹಂದರ್ ಶಾ (Jahandar Shah)
Option B: ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ (Farrukhsiyar)
Option C: ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ (Muhammad Shah)
Option D: ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ (Ahmad Shah)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option C: ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ (Muhammad Shah)**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ (1719-1748) ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಆಡಳಿತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭೋಗ-ವಿಲಾಸಗಳು, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈತ ನೀಡಿದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಇವನ ವಿಲಾಸಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಈತನನ್ನು **’ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ ರಂಗೀಲಾ’ (Rangeela)** ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವನ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರ ಪ್ರಭಾವ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ, ಇವನ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ 1739 ರಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾದ ದಾಳಿಕೋರ **ನಾಡಿರ್ ಶಾ (Nadir Shah)** ದೆಹಲಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಮಯೂರ ಸಿಂಹಾಸನ’ (Peacock Throne) ಮತ್ತು ‘ಕೊಹಿನೂರ್ ವಜ್ರ’ವನ್ನು ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋದನು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ನಲ್ಲಿರುವ **ಜಹಂದರ್ ಶಾ**ನನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಲಂಪಟ್ ಮೂರ್ಖ’ (Foolish King) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈತ ಜುಲ್ಫಿಕರ್ ಖಾನ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. Option B ಯಲ್ಲಿರುವ **ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್**ನನ್ನು ‘ಘೃಣಿತ ಹೇಡಿ’ (Coward) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈತನೇ 1717 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ದಸ್ತಕ್’ (Farman/Dastak) ನೀಡಿದ ರಾಜ. Option D ಯಲ್ಲಿರುವ **ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ**ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿಯು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಮೂಲ (Source): NCERT Class 12 Themes in Indian History – Part III & Spectrum Modern India (Chapter: Decline of Mughals).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ವಿಲಾಸಿ ಜೀವನ ಎಂದ ತಕ್ಷಣ ಜಹಂದರ್ ಶಾ ಅಥವಾ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಎಂದು ಗೊಂದಲವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ‘ರಂಗೀಲಾ’ ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿರುದು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿದ್ದು.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Muhammad Shah = Music & Mayura Throne Loss”. ರಂಗೀಲಾ ಎಂದರೆ ಬಣ್ಣದ/ವಿಲಾಸಿ ಬದುಕು, ಇದು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಇದು UPSC Prelims 2001 ಮತ್ತು KEA FDA (2019) ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಆಕ್ರಮಣ
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಸುಲಭ (Easy)
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕೀಯ ಪಾರಮ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ **’ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ’ (Battle of Plassey)** ನಡೆದ ಇಸವಿ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನಾಗಿದ್ದವರು ಯಾರು?
Option A: 1764, ಮೀರ್ ಕಾಸಿಂ (Mir Qasim)
Option B: 1757, ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ (Siraj-ud-Daulah)
Option C: 1757, ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ (Mir Jafar)
Option D: 1760, ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್ (Alivardi Khan)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: 1757, ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ (Siraj-ud-Daulah)**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನವು **1757 ರ ಜೂನ್ 23** ರಂದು ಬಂಗಾಳದ ಭಾಗೀರತಿ ನದಿ ತೀರದ ‘ಪ್ಲಾಸಿ’ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು **ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ (Robert Clive)** ಮುನ್ನಡೆಸಿದರೆ, ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಯುವ ನವಾಬ **ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ** ಮುನ್ನಡೆಸಿದನು. ನವಾಬನ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೀರ್ ಜಾಫರ್, ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರೋಹ ಎಸಗಿದ್ದರಿಂದ ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋತು ಹತ್ಯೆಯಾದನು. ಈ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿರದೆ, ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ನಲ್ಲಿರುವ **1764 ಮತ್ತು ಮೀರ್ ಕಾಸಿಂ** ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಬಕ್ಸರ್ ಕದನ’ಕ್ಕೆ (Battle of Buxar) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಆಡಳಿತದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿತು. Option C ಯಲ್ಲಿರುವ **ಮೀರ್ ಜಾಫರ್** ಪ್ಲಾಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾನಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈತನನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ‘ಕೈಗೊಂಬೆ ನವಾಬ’ನನ್ನಾಗಿ (Puppet Nawab) ಮಾಡಿದರು. Option D ಯಲ್ಲಿರುವ **ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್** ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾನ ತಾತನಾಗಿದ್ದು, ಈತ 1756 ರಲ್ಲೇ ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು “ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ” ಹೋಲಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನವಾಬನಾಗಿದ್ದನು.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ವಿಸ್ತರಣೆ) & NCERT Class 8.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಸವಿ 1757 ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದರೂ, ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಮತ್ತು ಮೀರ್ ಜಾಫರ್ ನಡುವೆ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗಿ Option C ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ನವಾಬ ಸಿರಾಜ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Plassey = Betrayal of 1757”. ಪ್ಲಾಸಿ ಎಂದರೆ ಮೋಸದ ಯುದ್ಧ, ಅಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದು ಸಿರಾಜ್, ಮೋಸ ಮಾಡಿದ್ದು ಜಾಫರ್.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ KSP PC, PSI, ಹಾಗೂ KPSC ಯ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ರಿಪೀಟ್ ಆದ ಎವರ್ಗ್ರೀನ್ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳ ವಸಾಹತುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium)
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ **ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು (First Factories)** ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ:
|ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು | ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ
a. ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು | 1. ಸೂರತ್ (Surat)
b. ಡಚ್ಚರು | 2. ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ (Masulipatnam)
c. ಬ್ರಿಟಿಷರು | 3. ಕೊಚ್ಚಿ (Cochin)
d. ಫ್ರೆಂಚರು | 4. ಸೂರತ್ (Surat)
Option A: a-3, b-2, c-1, d-4
Option B: a-1, b-2, c-3, d-4
Option C: a-3, b-1, b-2, d-4
Option D: a-2, b-3, c-4, d-1
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option A: a-3, b-2, c-1, d-4**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳನ್ನು (ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. **ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು** 1503 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ **ಕೊಚ್ಚಿ**ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. **ಡಚ್ಚರು** 1605 ರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ **ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ**ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ತೆರೆದರು. **ಬ್ರಿಟಿಷರು** ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಜಹಾಂಗೀರನ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು 1613 ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ **ಸೂರತ್**ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಂದ **ಫ್ರೆಂಚರು** ಕೂಡ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಕ್ಯಾರನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 1668 ರಲ್ಲಿ **ಸೂರತ್**ನಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸೂರತ್ ಮೊದಲ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option B, C ಮತ್ತು D ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಜೋಡಣೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸೂರತ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಲಬಾರ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಡಚ್ಚರ ವ್ಯಾಪಾರವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯ ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಮೂಲ (Source): 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ & Spectrum Modern India (Chapter 3).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ‘ಸೂರತ್’ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಂಖ್ಯೆ 1 ಮತ್ತು 4 ರ ನಡುವೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಡಚ್ಚರ ‘ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ’ (b-2) ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಉತ್ತರ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿ: ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು = ಕೊಚ್ಚಿ (a-3) ಎಂಬುದು 100% ಖಚಿತ. ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ a-3 ಇರುವುದು Option A ಮತ್ತು C ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ನಂತರ ಡಚ್ಚರು = ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ (b-2) ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ನೇರವಾಗಿ Option A ಸಿಗುತ್ತದೆ.
PYQ / Other State Note: ಈ ರೀತಿಯ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು KPSC Group-B, KEA VAO ಮತ್ತು UPPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough)
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಆಂಗ್ಲೋ-ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೈಪೋಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆದ **ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳ (Carnatic Wars)** ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ/ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ:
1. ಮೊದಲನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧವು (1746-48) ಯುರೋಪಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ‘ಐಕ್ಸ್-ಲಾ-ಚಾಪೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದ’ದೊಂದಿಗೆ (Treaty of Aix-la-Chapelle) ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.
2. ಎರಡನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗವರ್ನರ್ ಡೂಪ್ಲೆಯು (Dupleix) ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಆಂತರಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು, ಈ ಯುದ್ಧವು ‘ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ’ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.
3. ಮೂರನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ‘ವಾಂಡಿವಾಶ್ ಕದನ’ದಲ್ಲಿ (1760) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಜನರಲ್ ಐರ್ ಕೂಟ್ (Eyre Coote), ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೇನಾಪತಿ ಕೌಂಟ್ ಡಿ ಲಾಲಿ (Count de Lally) ಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು.
Option A: 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ
Option B: 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ ಸರಿ
Option C: 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ ಸರಿ
Option D: 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಎಲ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿ
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option D: 1, 2 ಮತ್ತು 3 ಎಲ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿ**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ನೀಡಿರುವ ಮೂರೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಖರವಾಗಿವೆ. ಮೊದಲ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧವು ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಡೆದು **1748ರ ಐಕ್ಸ್-ಲಾ-ಚಾಪೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದ**ದಂತೆ ಮುಗಿಯಿತು, ಇದರಿಂದ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬರ್ಗ್ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಮರಳಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಎರಡನೇ ಯುದ್ಧವು ಭಾರತೀಯ ರಾಜರ ಆಂತರಿಕ ಕಿತ್ತಾಟದಲ್ಲಿ ಡೂಪ್ಲೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಡೆದು **1754ರ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಮೂರನೇ ಯುದ್ಧವು ಯುರೋಪಿನ ಸಪ್ತವಾರ್ಷಿಕ ಯುದ್ಧದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, 1760ರ **ವಾಂಡಿವಾಶ್ ಯುದ್ಧ**ದಲ್ಲಿ ಐರ್ ಕೂಟ್ ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದನು; ಇದು 1763ರ **ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A, B ಮತ್ತು C ಗಳು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಮೂರು ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿವೆ. ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದವು. ಮೂರನೇ ಯುದ್ಧದ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ಮಾಹೆ ಮತ್ತು ಕಾರೈಕಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು, ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅಖಂಡ ಭಾರತವನ್ನು ಆಳುವ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಮೂಲ (Source): NCERT Class 12 Modern India & 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT (ಅಧ್ಯಾಯ 1).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಮೂರು ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಿ (Interchange) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾಂಡಿವಾಶ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ ಮೂರನೇ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು ಶಾರ್ಟ್-ಕಟ್ ಕೋಡ್: **”A-P-P”** (Aix-la-Chapelle -> Pondicherry -> Paris). ಈ ಕ್ರೋನಾಲಜಿ ನೆನಪಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಲ್ವ್ ಮಾಡಬಹುದು.
PYQ / Other State Note: ಇದು UPSC Prelims 2018 ಮತ್ತು KEA PSI (Civil) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ (Analytical) ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಡಚ್ಚರ ವ್ಯಾಪಾರ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಪತನ
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ-ಕಠಿಣ (Medium-Tough)
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಚ್ಚರ (Dutch) ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ **ಹೇಳಿಕೆ (A)** ಮತ್ತು **ಕಾರಣ (R)** ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
**ಹೇಳಿಕೆ (Assertion – A):** 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡಚ್ಚರು ಭಾರತದ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ (ಮಸಾಲೆ ದ್ವೀಪಗಳು) ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.
**ಕಾರಣ (Reason – R):** 1759 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಬೆಡೆರಾ ಕದನ’ದಲ್ಲಿ (Battle of Bedara) ಬ್ರಿಟಿಷರು ಡಚ್ಚರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು.
Option A: A ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು R ಎಂಬುದು A ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
Option B: A ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ R ಎಂಬುದು A ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
Option C: A ಸರಿ, ಆದರೆ R ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
Option D: A ತಪ್ಪು, ಆದರೆ R ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: A ಮತ್ತು R ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ R ಎಂಬುದು A ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಹೇಳಿಕೆ (A) ಸರಿಯಾಗಿದೆ; ಡಚ್ಚರಿಗೆ ಭಾರತದ ಬಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಿಂತ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ (Spice trade) ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು 1623ರ ಅಂಬೊಯ್ನಾ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಭಾರತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಕಡೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. ಕಾರಣ (R) ಕೂಡ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿದೆ; 1759ರ **ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (Battle of Bedara/Chinsurah)** ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯವು ಡಚ್ಚರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಡಚ್ಚರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧ ಕಾರಣವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರ ಲಾಭದಾಯಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ನೀತಿ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿ, ಆದರೆ R ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧ ನಡೆದಿದ್ದು 1759 ರಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಡಚ್ಚರು 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. Option C ಮತ್ತು D ತಪ್ಪಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರ ನಡುವಿನ ಅಂತಿಮ ಹಣಾಹಣಿಯಾಗಿ 1759ರ ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಚ್ಚರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಟ್ಟೆ, ನೀಲಿ (Indigo) ಮತ್ತು ಅಫೀಮು ಆಗಿತ್ತು.
ಮೂಲ (Source): Spectrum Modern India (Chapter: The Dutch in India) & NCERT Class 8.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡಚ್ಚರು ಸೋತಿದ್ದನ್ನು ಓದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಓದಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹೋದರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ Option A ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯೇ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Assertion-Reason” ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣದ ನಡುವೆ **”ಏಕೆಂದರೆ” (Because)** ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಓದಿ. ಡಚ್ಚರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಹೋದರು *ಏಕೆಂದರೆ* ಬೆಡೆರಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತರು ಎಂಬುದು ಲಾಜಿಕಲ್ ಆಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
PYQ / Other State Note: ಈ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆ-ಕಾರಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು KPSC Gazetted Probationers (KAS) ಮತ್ತು MPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಫೇವರಿಟ್ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉದಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium)
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಉದಯಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜೋಡಿಯು **ತಪ್ಪಾಗಿದೆ (Incorrect Pair)**?
Option A: ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯ (Hyderabad) — ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ (Nizam-ul-Mulk)
Option B: ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ (Bengal) — ಮುರ್ಷಿದ್ ಕುಲಿ ಖಾನ್ (Murshid Quli Khan)
Option C: ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯ (Awadh) — ಸಾದತ್ ಖಾನ್ (Saadat Khan)
Option D: ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯ (Rohilkhand) — ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿ (Ahmad Shah Abdali)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option D: ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯ (Rohilkhand) — ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿ (Ahmad Shah Abdali)**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿಯಲ್ಲ. ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಫ್ಘಾನ್ ವಲಸಿಗನಾದ **ಅಲಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (Ali Muhammad Khan)** ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕುಸಿತದ ಲಾಭ ಪಡೆದು, ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲು ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿ ‘ಔನ್ಲಾ’ (Aonla) ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರ ‘ರಾಂಪುರ’ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿಯು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ಈತ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ 1761ರ ಮೂರನೇ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನಷ್ಟೇ ಹೊರತು ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಲ್ಲ.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ಯಲ್ಲಿರುವ **ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್** (ಚಿನ್-ಕ್ವಿಲಿಚ್ ಖಾನ್) 1724 ರಲ್ಲಿ ಶುಕರ್ ಖೇಡಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಮೊಘಲರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. Option B ಯಲ್ಲಿರುವ **ಮುರ್ಷಿದ್ ಕುಲಿ ಖಾನ್**ನನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು, ನಂತರ ಈತ ಬಂಗಾಳದ ಸ್ವತಂತ್ರ ನವಾಬನಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದನು. Option C ಯಲ್ಲಿರುವ **ಸಾದತ್ ಖಾನ್** (ಬುರ್ಹಾನ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್) 1722 ರಲ್ಲಿ ಅವಧ್ ರಾಜ್ಯದ ಸುಬೇದಾರನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಮೂಲ (Source): NCERT Class 12 Part III & Spectrum Modern India (Chapter: Rise of Regional States).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ರೋಹಿಲ್ ಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನ್ ವಲಸಿಗರು (ರೋಹಿಲ್ಲಾಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ಅಬ್ದಾಲಿ ಕೂಡ ಅಫ್ಘಾನ್ ದಾಳಿಕೋರನಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇವನೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಪ್ರಮುಖ 3 ರಾಜ್ಯಗಳ ಕೋಡ್ ನೆನಪಿಡಿ: **”H-N, B-M, A-S”** (Hyderabad – Nizam, Bengal – Murshid, Awadh – Saadat). ಈ ಮೂರು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತವಾದರೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲಿಮಿನೇಟ್ ಮಾಡಬಹುದು.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ KSP PSI 2021 ಮತ್ತು UPPSC 2017 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಬ್ರಿಟಿಷರ ವ್ಯಾಪಾರ ನೀತಿಗಳು (ದಸ್ತಕ್)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough)
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: 1717 ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ (Farrukhsiyar) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ **’ದಸ್ತಕ್’ (Dastak / Golden Farman)** ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಅದರ ನೈಜ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ?
Option A: ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ನೀಡಿದ ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಾಗಿತ್ತು.
Option B: ಇದು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೇವಲ 3,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಿಗದಿತ ಪಾವತಿಯ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಂಕವಿಲ್ಲದೆ (Duty-free) ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ನೀಡಿದ ಪಾಸ್ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿಯಾಗಿತ್ತು.
Option C: ಇದು ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಬಂಗಾಳದ ಕಂದಾಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರ ಪತ್ರವಾಗಿತ್ತು.
Option D: ಇದು ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಂಪನಿಯ ನೌಕರರು ಮಾಡುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೂ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: ಇದು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕೇವಲ 3,000 ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಿಗದಿತ ಪಾವತಿಯ ಮೇಲೆ, ಕಂಪನಿಯ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಂಕವಿಲ್ಲದೆ (Duty-free) ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ನೀಡಿದ ಪಾಸ್ ಅಥವಾ ಪರವಾನಗಿಯಾಗಿತ್ತು.**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1717ರ ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ನ ಫರ್ಮಾನ್ ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿಯ **’ಮ್ಯಾಗ್ನಾಕಾರ್ಟಾ’ (Magna Carta of the Company)** ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾನ್ ಸುರ್ಮನ್ ನೇತೃತ್ವದ ನಿಯೋಗದ ಮನವಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಈ ಆದೇಶ ನೀಡಿದನು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಕೇವಲ 3,000 ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಪಾವತಿಸಿ, ಬಂಗಾಳ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಮದು-ರಫ್ತು ಸುಂಕಗಳಿಲ್ಲದೆ (Tax-free trade) ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ ಕಂಪನಿಯೇ ಉಚಿತ ಪಾಸ್ ಅಥವಾ ‘ದಸ್ತಕ್’ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಬಂಗಾಳದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡಿತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಫರ್ಮಾನ್ ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಂಕದ ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಟಂಕಿಸಿದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತೇ ಹೊರತು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಲು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. Option C ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕಂದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕು (ದಿವಾನಿ ಹಕ್ಕು) ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು 1765ರ ಬಕ್ಸರ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರವೇ ಹೊರತು 1717 ರಲ್ಲಲ್ಲ. Option D ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತಪ್ಪು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ; ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ ನೀಡಿದ ವಿನಾಯಿತಿಯು **ಕೇವಲ ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ** ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿತ್ತೇ ಹೊರತು ನೌಕರರ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕರರು ಈ ದಸ್ತಕ್ಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೂ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟದೆ ವಂಚಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಮುಂದೆ ಸಿರಾಜ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಮತ್ತು ಮೀರ್ ಕಾಸಿಂ ಜೊತೆಗೆ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು.
ಮೂಲ (Source): NCERT Class 8 & Spectrum Modern India (Chapter 3: British Trade and Farman of 1717).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): Option B ಮತ್ತು Option D ನೋಡಿದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕರರು ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೂ ದಸ್ತಕ್ ಬಳಸಿದರು ಎಂಬುದು ಸತ್ಯ, ಆದರೆ ಅದು **’ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ದುರ್ಬಳಕೆ’** ಆಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ ನೀಡಿದ ಫರ್ಮಾನ್ನಲ್ಲಿ ಆ ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ!
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Dastak = Duty-Free Pass for Company Only”. ಕಂಪನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಚಿತ, ನೌಕರರಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಈ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು UPSC 2016 ಮತ್ತು KEA PDO 2017 ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ನಂತರದ ಮೊಘಲರ ರಾಜಕೀಯ (ಕಿಂಗ್ ಮೇಕರ್ಸ್)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ-ಕಠಿಣ (Medium-Tough)
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ನಂತರದ ಮೊಘಲರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ **’ರಾಜ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು’ (King Makers)** ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ **ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರ (Sayyid Brothers)** ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?
Option A: ಇವರು ಇರಾನಿ ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅಮೀರ್ಗಳಾಗಿದ್ದು, ನಾಡಿರ್ ಶಾನನ್ನು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು.
Option B: ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಎಂಬ ಈ ಸಹೋದರರು, ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ರಫಿ-ಉದ್-ದರ್ಜತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮೊಘಲ್ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದರು.
Option C: ಇವರು ಹಿಂದೂಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಕಠಿಣ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಜಿಯಾ (Jizya) ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮರುಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದರು.
Option D: ಮರಾಠರ ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಇವರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾನಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದನು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಎಂಬ ಈ ಸಹೋದರರು, ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ ಮತ್ತು ರಫಿ-ಉದ್-ದರ್ಜತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮೊಘಲ್ ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದರು.**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
**ಸಯ್ಯದ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಖಾನ್** (ವಜೀರ್/ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ) ಮತ್ತು **ಸಯ್ಯದ್ ಹುಸೇನ್ ಅಲಿ ಖಾನ್** (ಮೀರ್ ಭಕ್ಷಿ/ಸೇನಾಪತಿ) ಇವರನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಕಿಂಗ್ ಮೇಕರ್ಸ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔರಂಗಜೇಬನ ಮರಣದ ನಂತರ ಮೊಘಲ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಇವರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದಂತೆ ರಾಜರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು **ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್, ರಫಿ-ಉದ್-ದರ್ಜತ್, ರಫಿ-ಉದ್-ದೌಲಾ ಮತ್ತು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ** ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಜನರನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮಾತು ಕೇಳದ ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ನನ್ನು ಕುರುಡನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಕೇವಲ ಕೈಗೊಂಬೆಗಳಾದರು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
Option A ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರು ಇರಾನಿ ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ, ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮುಸ್ಲಿಮರಾದ **’ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಬಣ’ಕ್ಕೆ (Hindustani Faction)** ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. Option C ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ಹಿಂದೂ ರಾಜರೊಂದಿಗೆ (ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ರಜಪೂತರು) ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಲು ಬಯಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ **ಜಜಿಯಾ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದರು**. Option D ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮರಾಠಾ ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ 1719 ರಲ್ಲಿ ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಫರೂಕ್ ಸಿಯಾರ್ನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1720 ರಲ್ಲಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಶಾ ರಂಗೀಲಾ ಮತ್ತು ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ ಸೇರಿ ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಸಿದರು.
ಮೂಲ (Source): Spectrum Modern India (Chapter 1: Decline of Mughal Empire) & NCERT Class 12.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಮೀರ್ಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಜಜಿಯಾ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು Option C ಯನ್ನು ಸರಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತಾ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಿ ಜಜಿಯಾ ರದ್ದು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಟ್ವಿಸ್ಟ್!
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “Sayyid Brothers = Hindustani King Makers”. ಇವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು **”A-H”** (Abdullah and Hussain) ಎಂದು ನೆನಪಿಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಸಯ್ಯದ್ ಸಹೋದರರ ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು KPSC Group-A ಮತ್ತು UPSC Prelims ನಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಪತನದ ರಾಜಕೀಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough – New Pattern)
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಆಡಳಿತ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
1. ಒಂದನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧ — ಐಕ್ಸ್-ಲಾ-ಚಾಪೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದ (Treaty of Aix-la-Chapelle)
2. ಎರಡನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧ — ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ (Treaty of Paris)
3. ಮೂರನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧ — ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ (Treaty of Pondicherry)
4. ಬಕ್ಸರ್ ಕದನ — ಅಲಹಾಬಾದ್ ಒಪ್ಪಂದ (Treaty of Allahabad)
ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ **ಎಷ್ಟು ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ (How many pairs are correctly matched)**?
Option A: ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ (Only one pair)
Option B: ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳು ಮಾತ್ರ (Only two pairs)
Option C: ಕೇವಲ ಮೂರು ಜೊತೆಗಳು ಮಾತ್ರ (Only three pairs)
Option D: ನಾಲ್ಕೂ ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ (All four pairs)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: **Option B: ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳು ಮಾತ್ರ (Only two pairs)**
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ (New Pattern) ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ 4 ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ **ಜೋಡಿ 1 ಮತ್ತು ಜೋಡಿ 4 ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿವೆ** (ಒಟ್ಟು 2 ಜೊತೆಗಳು). ಒಂದನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧವು 1748ರ **ಐಕ್ಸ್-ಲಾ-ಚಾಪೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. 1764 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಕ್ಸರ್ ಕದನವು 1765 ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಕ್ಲೈವ್ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎರಡನೇ ಶಾ ಆಲಂ ಹಾಗೂ ಅವಧ್ ನವಾಬ ಶುಜಾ-ಉದ್-ದೌಲಾ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ **ಅಲಹಾಬಾದ್ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು (ಇದರಿಂದಲೇ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ದಿವಾನಿ ಹಕ್ಕು ಸಿಕ್ಕಿತು). ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾದ ಜೊತೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಜೋಡಿ 2 ಮತ್ತು ಜೋಡಿ 3 ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಗಿವೆ (Interchanged). ಎರಡನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧವು 1754 ರ **ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು (ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲ). ಮೂರನೇ ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧವು 1763 ರ **ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ**ದೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು (ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲ). ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಜೋಡಿಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಗಳು (Option C ಮತ್ತು D) ತಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ.
ಮೂಲ (Source): NCERT Class 8 & 12, DSERT 10th Class History.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಯುಪಿಎಸ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಇಎ (KEA) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ‘ಯಾವ ಜೋಡಿ ಸರಿ’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಎಷ್ಟು ಜೋಡಿಗಳು ಸರಿ’ ಎಂದು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲಿಮಿನೇಷನ್ ತಂತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ 4 ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸರಿ ಉತ್ತರ ಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯ!
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಕಾರ್ನಾಟಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳ ಒಪ್ಪಂದ: *1st = Aix-la-Chapelle, 2nd = Pondicherry, 3rd = Paris*. ಬಕ್ಸರ್ ಯುದ್ಧ = **Allahabad (1765)**. ಈ ನಾಲ್ಕು ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ಬೈಹಾರ್ಟ್ ಇದ್ದರೆ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ 5 ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಬಹುದು.
PYQ / Other State Note: 2023 ರ UPSC ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ “How many pairs” ಮಾದರಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಸ್ನೇಹಿತರೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗ-1 ನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಮಗೆ ಒಂದೊಂದು ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದೇವೆ. ಇವು ನಿಮ್ಮ ಮುಂಬರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ದಯವಿಟ್ಟು ತಪ್ಪದೇ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೂ ಶೇರ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ ಮತ್ತು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿದಿನದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ಕೂಡ ಮರೆಯಬೇಡಿ.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಓದಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ 👇
Ancient Indian History MCQs Part-2: ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಗುರು ಟಿಪ್ಸ್”