Indian constitution MCQs part 2
ನಮಸ್ಕಾರ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಮಿತ್ರರೇ! ನಮ್ಮ ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ 3000 ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಮಹಾ ಸರಣಿಯ ಭಾಗ-2 ನ್ನ ಇಂದು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಮುಂಬರುವ KPSC, KEA, PC, PSI, VAO, SDA, FDA ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಈ ಸರಣಿಯ ನಿಮಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದಂತೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಆಳವಾದ ವಿವರಣೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಗೊಂದಲಕ್ಕಿಡಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಲು TRAP ALERT ಹಾಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಗುರು ಟಿಪ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬನ್ನಿ ಇಂದಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡೋಣ!
ಪ್ರಶ್ನೆ 11: 1909ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆಯ (Minto-Morley Reforms of 1909) ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಬಂಧನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಗೆ (Viceroy’s Executive Council) ‘ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯರಾಗಿ’ (Law Member) ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಯಾರು?
Option A: ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ (Satyendra Prasad Sinha)
Option B: ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ (Dadabhai Naoroji)
Option C: ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಪ್ರು (Tej Bahadur Sapru)
Option D: ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (Dr. B. R. Ambedkar)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ (Satyendra Prasad Sinha)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1909ರ ಮಿಂಟೋ-ಮಾರ್ಲೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ (Executive Councils) ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಲು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಕಾಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಸಿನ್ಹಾ (ಎಸ್. ಪಿ. ಸಿನ್ಹಾ) ಅವರು ಲಾರ್ಡ್ ಮಿಂಟೋ ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಗೆ ‘ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯರಾಗಿ’ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾದರು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಮೊದಲ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಲಾರ್ಡ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B (ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ): ಇವರನ್ನು ‘ಭಾರತದ ವೃದ್ಧ ಪಿತಾಮಹ’ (Grand Old Man of India) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು 1892ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನ ‘ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್’ಗೆ ಫಿನ್ಸ್ಬರಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದರೇ ಹೊರತು ವೈಸ್ರಾಯ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ C (ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಸಪ್ರು): ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾರವಾದಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (1920-1923) ವೈಸ್ರಾಯ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮೊದಲನೆಯವರಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ D (ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್): ಇವರು 1942 ರಿಂದ 1946 ರವರೆಗೆ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಮಿಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ’ (Labour Member) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Indian Constitution at Work) & 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಭಾರತದ “ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯ” ಅಥವಾ “ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ” ಎಂಬ ಪದ ನೋಡಿದ ತಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅಥವಾ ಲಾರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕಾಲೇ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯ ಮ್ಯಾಕಾಲೇ, 1909ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಸದಸ್ಯ ಎಸ್. ಪಿ. ಸಿನ್ಹಾ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್. ಈ ಮೂರರ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲ ಬೇಡ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): “1909 Minto-Morley = First Indian in Executive Council = S. P. Sinha (Law Member)”. ಈ ಮೂರು ಪದಗಳನ್ನು ಸರಪಳಿಯಂತೆ ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KAS Prelims (2015), PSI (2019) ಮತ್ತು TNPSC (ತಮಿಳುನಾಡು ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (Charter Acts of British Rule)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium – Match the Following)
ಪ್ರಶ್ನೆ 12: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಪಟ್ಟಿ-I ಅನ್ನು ಪಟ್ಟಿ-II ರೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೋಡ್ಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ:
ಪಟ್ಟಿ-I (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳು)
a) 1813ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act of 1813)
b) 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act of 1833)
c) 1853ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ (Charter Act of 1853)
d) 1858ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ (Government of India Act of 1858)
ಪಟ್ಟಿ-II (ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು)
- ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ವೈಸ್ರಾಯ್’ (Viceroy) ಎಂಬ ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ
- ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ
- ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪದ್ಧತಿಯ (Open Competition) ಪರಿಚಯ
Option A: a-3, b-1, c-4, d-2
Option B: a-1, b-3, c-2, d-4
Option C: a-3, b-4, c-1, d-2
Option D: a-4, b-1, c-3, d-2
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: a-3, b-1, c-4, d-2
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1813ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು (a-3). 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಅನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ (ಲಾರ್ಡ್ ವಿಲಿಯಂ ಬೆಂಟಿಂಕ್ ಮೊದಲ ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು (b-1). 1853ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು (c-4). 1858ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಕಂಪನಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಯ ನೇರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ‘ವೈಸ್ರಾಯ್’ (ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಮೊದಲ ವೈಸ್ರಾಯ್) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು (d-2).
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 1813ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮತ್ತು 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನುದಾನಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ C ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮತ್ತು 1853ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ D ಕೂಡ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡಿದೆ. ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಪ್ರತಿ 20 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾನೂನುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT & M. Laxmikanth (Chapter 1: Historical Background – The Company Rule & Crown Rule).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ (Civil Services) ಮುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪರಿಚಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು 1833 ಮತ್ತು 1853ರ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ನಡುವೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ‘ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು’ ಆದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಸ್ ವಿರೋಧದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ‘ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು’ 1853ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ (1854ರ ಮ್ಯಾಕಾಲೇ ಸಮಿತಿ).
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ “1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ = 1813” ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೆನಪಿರುವ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್. a-3 ಎಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ನೋಡಿದರೆ ಆಯ್ಕೆ A ಮತ್ತು C ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ನಂತರ “ವೈಸ್ರಾಯ್ = 1858” (d-2) ನೋಡಿದರೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ “ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ = 1833” (b-1) ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸರಿ ಉತ್ತರ A ತಕ್ಷಣ ಲಭ್ಯ!
PYQ / Other State Note: ಇದು KEA ನಡೆಸುವ FDA/SDA (2018, 2021) ಮತ್ತು UPSC 2014 ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಎವರ್ಗ್ರೀನ್ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ (1946ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆ)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough – Multiple Statement Analytical)
ಪ್ರಶ್ನೆ 13: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ರಚನೆಗೆ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ‘1946ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆ’ಗೆ (Cabinet Mission Plan of 1946) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಭಾರತವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಪಾಕಿಸ್ತಾನ’ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
- ಈ ಮಿಷನ್ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಹೆಸರುಗಳು: ಲಾರ್ಡ್ ಪೆಥಿಕ್ ಲಾರೆನ್ಸ್, ಸರ್ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎ. ವಿ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್.
- ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಖ್ಯಾತ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ A, B ಮತ್ತು C ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ (Groupings of Provinces) ವಿಂಗಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು/ವು ಸರಿಯಾಗಿದೆ/ವೆ?
Option A: 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ
Option B: 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
Option C: 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ
Option D: 1, 2 ಮತ್ತು 3
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option D: 1, 2 ಮತ್ತು 3
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ನೀಡಲಾದ ಮೂರೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಮಾರ್ಚ್ 24, 1946 ರಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬೇಡಿಕೆಯು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು (ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ). ಲಾರ್ಡ್ ಪೆಥಿಕ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ (ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ – ಈ ಮಿಷನ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು), ಸರ್ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ ಕ್ರಿಪ್ಸ್ (ವ್ಯಾಪಾರ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಎ. ವಿ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ (ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಇದರ 3 ಜನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು (ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿ). ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇಡಿಕೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಅನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಗ್ರೂಪ್-A (ಹಿಂದೂ ಬಹುಸಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು), ಗ್ರೂಪ್-B (ವಾಯುವ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು) ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್-C (ಈಶಾನ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವ ‘ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ ಪದ್ಧತಿ’ಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು (ಹೇಳಿಕೆ 3 ಸರಿ).
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಇಲ್ಲಿ ಮೂರೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಯ್ಕೆ A, B ಮತ್ತು C ತಪ್ಪು ಉತ್ತರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಯು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯವಹಾರ, ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಬಲವಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನವೆಂಬರ್ 1946 ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
ಮೂಲ (Source): 12ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Themes in Indian History – Part III: Framing the Constitution) & 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): “ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು” ಎಂದು ಹಲವರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆನಪಿಡಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ‘ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು’; ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದು ನಂತರ ಬಂದ ‘1947ರ ಮೌಂಟ್ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆ’ (ಜೂನ್ 3 ಪ್ಲಾನ್).
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ನ 3 ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸರಳ ಶಾರ್ಟ್-ಕಟ್: “P A C”
- Pethick Lawrence (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು)
- Alexander (A.V.)
- Cripps (Stafford)
PYQ / Other State Note: ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ KEA ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಪರಿವೀಕ್ಷಕರು (CTI – 2023) ಮತ್ತು UPSC Civil Services Prelims ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯ (Federal Court)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough – Assertion and Reasoning)
ಪ್ರಶ್ನೆ 14: 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ (Government of India Act, 1935) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಒಕ್ಕೂಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯ’ದ (Federal Court) ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆ (Assertion – A) ಮತ್ತು ಕಾರಣವನ್ನು (Reason – R) ಗಮನಿಸಿ:
ಹೇಳಿಕೆ (A): 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1937 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (Federal Court of India) ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ (Not the Highest Court of Appeal).
ಕಾರಣ (R): ಭಾರತದ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಗೆ (Privy Council in London) ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
ಕೆಳಗಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ:
Option A: (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
Option B: (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ.
Option C: (A) ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
Option D: (A) ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಆದರೆ (R) ಸರಿಯಾಗಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯ ನಿಬಂಧನೆಯಂತೆ 1937ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು (Federal Court) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸರ್ ಮೌರಿಸ್ ಗ್ವೈರ್ (Sir Maurice Gwyer) ಇದರ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಅಧಿಕಾರಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಇದು ಇಂದಿನ ನಮ್ಮ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಂತೆ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಯ ‘ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್’ಗೆ (Privy Council) ಅಂತಿಮ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಎರಡೂ ಸರಿ ಹಾಗೂ ಕಾರಣವು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರಣವು ಹೇಳಿಕೆಗೆ 100% ಸರಿಯಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕು, ಜನವರಿ 28, 1950 ರಂದು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡ ನಂತರವೇ ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಮೇಲ್ಮನವಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಯ್ಕೆ C ಮತ್ತು D ಗಳೂ ಕೂಡ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವಾಗಿವೆ.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Indian Constitution at Work – Chapter: Judiciary) & M. Laxmikanth.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು “1937ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟೇ ಇಂದಿನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅದೇ ಅಂದಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿರಬೇಕು” ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಿವಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್’ ಅಂತಿಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): Assertion and Reasoning ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಎರಡೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ “ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ” (Because of this) ಎಂಬ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಸಂಬಂಧ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿದರೆ, ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವಿಲ್ಲದೆ Option A ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
PYQ / Other State Note: ಇದು KPSC ಗೆಜೆಟೆಡ್ ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ಸ್ (KAS Prelims – 2020) ಮತ್ತು UPPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಳಲಾದ ಕಠಿಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಗಳು (Sources of the Indian Constitution)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium – Find the Incorrect Pair)
ಪ್ರಶ್ನೆ 15: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾಕಾರರು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಜೊತೆಯು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ (Incorrect Pair) ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ:
Option A: ಜರ್ಮನಿಯ ವೈಮರ್ ಸಂವಿಧಾನ (Weimar Constitution of Germany) — ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಮಾನತು (Suspension of Fundamental Rights during Emergency)
Option B: ಕೆನಡಾ ಸಂವಿಧಾನ (Canadian Constitution) — ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರವುಳ್ಳ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳು ಕೇಂದ್ರದ ಬಳಿ ಇರುವುದು (Residuary Powers with Centre)
Option C: ಬ್ರಿಟನ್ ಸಂವಿಧಾನ (British Constitution) — ಸಂಸದೀಯ ಆಡಳಿತ ಪದ್ಧತಿ, ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಏಕ ಪೌರತ್ವ (Parliamentary System, Rule of Law and Single Citizenship)
Option D: ರಷ್ಯಾ / ಹಿಂದಿನ ಯು.ಎಸ್.ಎಸ್.ಆರ್ ಸಂವಿಧಾನ (USSR Constitution) — ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ (Nomination of Members to Rajya Sabha)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option D: ರಷ್ಯಾ / ಹಿಂದಿನ ಯು.ಎಸ್.ಎಸ್.ಆರ್ ಸಂವಿಧಾನ (USSR Constitution) — ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ (Nomination of Members to Rajya Sabha)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ D ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 80ನೇ ವಿಧಿಯಡಿಯ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ 12 ಜನ ಗಣ್ಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ (Nomination of Members to Rajya Sabha) ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ‘ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಂವಿಧಾನ’ದಿಂದ (Irish Constitution) ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ‘ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ’ದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ; ರಷ್ಯಾದಿಂದಲ್ಲ! ರಷ್ಯಾ ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ (USSR) ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties – ಭಾಗ 4A) ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ‘ನ್ಯಾಯದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು’ (Ideals of Justice in Preamble) ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ A ಸರಿಯಾಗಿದೆ: ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ 19 ಮತ್ತು 20, 21ನೇ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಮಾನತುಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ವೈಮರ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ B ಸರಿಯಾಗಿದೆ: ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕದಂತೆ ದುರ್ಬಲ ಕೇಂದ್ರ ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಕೆನಡಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಕೇಂದ್ರವುಳ್ಳ ಒಕ್ಕೂಟ (Federation with a strong Centre), ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕ ಮತ್ತು ಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು (Residuary powers – 248ನೇ ವಿಧಿ) ಕೆನಡಾದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ಕೆ C ಸರಿಯಾಗಿದೆ: ಸಂಸದೀಯ ಮಾದರಿ, ಕಾನೂನಿನ ಆಡಳಿತ (Rule of Law), ಶಾಸಕಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ದ್ವಿಸದನ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಏಕ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Indian Constitution at Work – Chapter 1) & 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಂದಾಗ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮೂಲಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಸದಸ್ಯರ ‘ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ’ (Nomination) = ಐರ್ಲೆಂಡ್; ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರ ‘ಚುನಾವಣೆ’ (Election) = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ದೇಶವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಐರ್ಲೆಂಡ್ನಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ 3 ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಡಲು “E L E – D P S P” ಸೂತ್ರ ಬಳಸಿ:
- Election of President (ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ ಪದ್ಧತಿ)
- List of Nominated members to Rajya Sabha (ರಾಜ್ಯಸಭೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ)
- DPSP (ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನ ತತ್ವಗಳು).
PYQ / Other State Note: ಇದು KSP ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್-ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI – 2020, 2021) ಮತ್ತು KPSC ಯ ಗ್ರೂಪ್-ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ರಿಪೀಟ್ ಆಗಿರುವ ಟಾಪ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆ (ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಚುನಾವಣೆ)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ-ಕಠಿಣ (Medium-Tough – Concept/Application Based)
ಪ್ರಶ್ನೆ 16: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ (Dr. B. R. Ambedkar) ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ (Constituent Assembly) ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಅನ್ವಯಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯು ನಿಖರವಾಗಿದೆ?
Option A: ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಿಂದ (East Bengal) ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ, ನಂತರ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (Bombay Presidency) ‘ಪುಣೆ’ (Poona) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
Option B: ಅವರು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮುಂಬೈ ನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಜನರ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
Option C: ಅವರು ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
Option D: ಅವರು ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ವಿಶೇಷ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಅವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಿಂದ (East Bengal) ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ, ನಂತರ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ (Bombay Presidency) ‘ಪುಣೆ’ (Poona) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1946ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜೈಸೂರ್-ಕುಲ್ನಾ (ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳ) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಮತ್ತು ಜೋಗೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮಂಡಲ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ 1947ರಲ್ಲಿ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ (ಇಂದಿನ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಸೇರಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಕಾನೂನು ಜ್ಞಾನದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಧಾನಿ ಬಿ. ಜಿ. ಖೇರ್ ಅವರು ಪುಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಎಂ. ಆರ್. ಜಯಕರ್ ಅವರಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಿಸಿ, ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಉಪಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ (By-election) ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ (ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲನುಭವಿಸಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ C ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: ಅವರು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆಯ್ಕೆ D ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಶಾಸನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದ (Elected) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT & M. Laxmikanth (Chapter 2: Making of the Constitution).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ “ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳ’ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ‘ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೆನಪಿಡಿ. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರದ (After Partition) ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಣ್ಯರ ಹೆಸರು ನೆನಪಿಡಿ: ಜಯಕರ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು -> ಬಿ. ಜಿ. ಖೇರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು -> ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪುಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KEA ಯ ವಿವಿಧ ಪದವಿ ಮಟ್ಟದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (VAO – 2024 ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾದರಿ) ಮತ್ತು UPSC Prelims ನಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಯ್ದೆಗಳು (1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough – Concept/Application Based)
ಪ್ರಶ್ನೆ 17: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ‘1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು (Charter Act of 1833) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ‘ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಅಂತಿಮ ಹೆಜ್ಜೆ’ (Final Step towards Centralization) ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ?
Option A: ಇದು ಮುಂಬೈ (ಬಾಂಬೆ) ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ಗಳ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (Legislative Powers) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ಗೆ ಇಡೀ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.
Option B: ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.
Option C: ಇದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಷರತ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ‘ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.
Option D: ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ವೈಸ್ರಾಯ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: ಇದು ಮುಂಬೈ (ಬಾಂಬೆ) ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ಗಳ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (Legislative Powers) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ಗೆ ಇಡೀ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು (Centralization) 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪರಮಾವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಗವರ್ನರ್ಗಳಿಗಿದ್ದ ಕಾನೂನು/ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. ಬಂಗಾಳದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್’ (Lord William Bentinck) ಎಂದು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಇಡೀ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಮೋಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (Exclusive Legislative Powers) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಣಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದು 1858ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ, 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕವಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ C ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: ‘ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ’ (Doctrine of Lapse) ನೀತಿಯನ್ನು 1848ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ಹೌಸಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದನಷ್ಟೇ ಹೊರತು ಅದು 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಯ್ಕೆ D ತಪ್ಪಾಗಿದೆ: 1833ರ ಕಾಯ್ದೆಯು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿತೇ ಹೊರತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ (Decentralization) ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 1861ರ ಭಾರತೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ (ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ಗೆ ಶಾಸನ ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಮರಳಿಸುವ ಮೂಲಕ) ಪುನಃ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT & M. Laxmikanth (Chapter 1: Historical Background – Charter Act of 1833).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): “ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಆರಂಭ” (Beginning of Centralization) ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಉತ್ತರ 1773ರ ರೆಗ್ಯುಲೇಟಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ. ಆದರೆ “ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಅಂತಿಮ ಹೆಜ್ಜೆ” (Final step of Centralization) ಅಥವಾ ಪರಮಾವಧಿ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ಉತ್ತರ 1833ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಕಾಯ್ದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿರುವ ‘ಆರಂಭ’ ಮತ್ತು ‘ಅಂತಿಮ ಹೆಜ್ಜೆ’ ಪದಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಾಗ:
- 1773 Act = ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ (ಬಾಂಬೆ, ಮದ್ರಾಸ್ ಗವರ್ನರ್ಗಳು ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಅಧೀನ).
- 1833 Act = ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ (ಬಾಂಬೆ, ಮದ್ರಾಸ್ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ರದ್ದು).
- 1861 Act = ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ (ಬಾಂಬೆ, ಮದ್ರಾಸ್ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ವಾಪಸ್).
PYQ / Other State Note: ಇದು KPSC KAS Prelims (2018) ಮತ್ತು UPSC 2018 ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಕಾಸದ ಕುರಿತು ಕೇಳಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅನ್ವಯಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಕಠಿಣ (Tough – How Many Pairs Are Correctly Matched)
ಪ್ರಶ್ನೆ 18: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ (Constituent Assembly) ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾದ ಜೊತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
- ಸರ್ ಬಿ. ಎನ್. ರಾವ್ (Sir B. N. Rau) — ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು (Constitutional Advisor).
- ಹೆಚ್. ವಿ. ಆರ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (H. V. R. Iyengar) — ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (Secretary to the Constituent Assembly).
- ಎಸ್. ಎನ್. ಮುಖರ್ಜಿ (S. N. Mukherjee) — ಸಂವಿಧಾನದ ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಕಾರರು (Chief Draftsman of the Constitution).
- ಪ್ರೇಮ್ ಬಿಹಾರಿ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ಜದಾ (Prem Behari Narain Raizada) — ಭಾರತದ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸುಲೇಖನಕಾರರು (Calligrapher of the Original Constitution).
ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾದ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜೊತೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿವೆ?
Option A: ಕೇವಲ ಒಂದು ಜೊತೆ ಮಾತ್ರ (Only one pair)
Option B: ಕೇವಲ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳು ಮಾತ್ರ (Only two pairs)
Option C: ಕೇವಲ ಮೂರು ಜೊತೆಗಳು ಮಾತ್ರ (Only three pairs)
Option D: ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಜೊತೆಗಳು (All four pairs)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option D: ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಜೊತೆಗಳು (All four pairs)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ನೀಡಲಾದ ನಾಲ್ಕೂ ಜೊತೆಗಳು 100% ನಿಖರವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಸರ್ ಬಿ. ಎನ್. ರಾವ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು (ಜೊತೆ 1 ಸರಿ). ಹಿರಿಯ ಐಸಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೆಚ್. ವಿ. ಆರ್. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ (Secretary) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು (ಜೊತೆ 2 ಸರಿ). ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಕಾನೂನು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ಎನ್. ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಕಾರರಾಗಿದ್ದರು (Chief Draftsman – ಜೊತೆ 3 ಸರಿ). ಪ್ರೇಮ್ ಬಿಹಾರಿ ನಾರಾಯಣ್ ರಾಯ್ಜದಾ ಅವರು ಇಟಾಲಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುಂದರವಾದ ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸುಲೇಖನಕಾರರಾಗಿದ್ದರು (Calligrapher – ಜೊತೆ 4 ಸರಿ).
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಆಗಿ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಯ್ಕೆ A, B ಮತ್ತು C ತಪ್ಪು ಉತ್ತರಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೊರತಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯ తెరಮರೆಯ ಸಾಧಕರ (Unsung Heroes of Constituent Assembly) ಕುರಿತು ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಟ್ರೆಂಡ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ನಂದಲಾಲ್ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ರಾಮ್ ಮನೋಹರ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT & M. Laxmikanth (Chapter 2: Making of the Constitution – Other Functions Performed & Important Facts).
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): “ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಕಾರರು” (Chief Draftsman) ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಕರಡು ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (Chairman of Drafting Committee); ಎಸ್. ಎನ್. ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಕರಡುಕಾರರು (Chief Draftsman/Writer of Legal language).
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಈ 4 ವಿಶೇಷ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
- B. N. Rau = Advisor (ಸಲಹೆಗಾರ)
- H. V. R. Iyengar = Secretary (ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ)
- S. N. Mukherjee = Draftsman (ಕರಡುಕಾರ)
- Prem Behari Raizada = Calligrapher (ಕೈಬರಹಗಾರ).
PYQ / Other State Note: ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ KSP ಪೊಲೀಸ್ ಸಬ್-ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ (PSI – 2021) ಮತ್ತು KPSC ಗ್ರೂಪ್-ಸಿ (2022) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆ (Sources – 1935 Act vs Others)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium – Direct Factual)
ಪ್ರಶ್ನೆ 19: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ‘1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ’ಯಿಂದಲೇ (Government of India Act, 1935) ಎರವಲು ಪಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ?
Option A: ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಫೆಡರಲ್ ಯೋಜನೆ (Federal Scheme)
Option B: ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಕಚೇರಿ (Office of Governor)
Option C: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)
Option D: ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳು (Public Service Commissions)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option C: ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು (Fundamental Duties)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ 4A ರಲ್ಲಿರುವ ‘ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು’ (Fundamental Duties – 51A ವಿಧಿ) 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು 1950ರ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ! ಇವುಗಳನ್ನು 1976ರಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸ್ವರ್ಣ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ, 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ‘ರಷ್ಯಾ / ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂವಿಧಾನ’ದಿಂದ (USSR Constitution) ಎರವಲು ಪಡೆದು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 10 ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿದ್ದವು, ನಂತರ 2002ರ 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ 11ನೇ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು (ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕು/ಕರ್ತವ್ಯ) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ A, B ಮತ್ತು D ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೂರೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ 1935ರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. 1) ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Federal Scheme – ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ), 2) ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಕಚೇರಿ (Office of Governor – ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಆಡಳಿತ ರಚನೆ), 3) ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆ, 4) ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು (Emergency Provisions), ಮತ್ತು 5) ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳ (Public Service Commissions – UPSC/KPSC) ಸ್ಥಾಪನೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Indian Constitution at Work) & 10ನೇ ತರಗತಿ DSERT ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): “ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳು” (Emergency Provisions) 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ; ಆದರೆ “ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಮಾನತು” ಜರ್ಮನಿಯ ವೈಮರ್ ಸಂವಿಧಾನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ “ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಕಚೇರಿ” 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ; ಆದರೆ “ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನೇಮಕ” ಕೆನಡಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ “ಯಾವುದು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಬಂದಿಲ್ಲ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮೊದಲು ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿ. ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು 1976ರಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು 1935ರ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲಿಮಿನೇಟ್ ಮಾಡಬಹುದು.
PYQ / Other State Note: ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯು KPSC SDA/FDA (2019) ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ KSP ಪೊಲೀಸ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್ (PC – 2022) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಫ್ಯಾಕ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯ (Topic): ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ (Women Members of Constituent Assembly)
ಕಾಠಿಣ್ಯತೆ (Difficulty Level): ಮಧ್ಯಮ (Medium – Direct Factual with Twist)
ಪ್ರಶ್ನೆ 20: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ (Constituent Assembly) ಒಟ್ಟು 15 ಜನ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದರು. ಈ ಪೈಕಿ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ‘ದಲಿತ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆ’ (Only Dalit Woman Member) ಯಾರು?
Option A: ದಕ್ಷಾಯಣಿ ವೇಲಾಯುಧನ್ (Dakshayani Velayudhan)
Option B: ಬೇಗಂ ಐಜಾಜ್ ರಸೂಲ್ (Begum Aizaz Rasul)
Option C: ಹಂಸಾ ಮೆಹ್ತಾ (Hansa Mehta)
Option D: ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್ (Durgabai Deshmukh)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ: Option A: ದಕ್ಷಾಯಣಿ ವೇಲಾಯುಧನ್ (Dakshayani Velayudhan)
ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ:
ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪುಲಯ (Pulaya) ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದಕ್ಷಾಯಣಿ ವೇಲಾಯುಧನ್ (Dakshayani Velayudhan) ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ದಲಿತ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆ (17ನೇ ವಿಧಿ), ಮೀಸಲಾತಿ ಹಾಗೂ ದಲಿತರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಳಿದ ಆಯ್ಕೆಗಳ ವಿವರಣೆ:
ಆಯ್ಕೆ B (ಬೇಗಂ ಐಜಾಜ್ ರಸೂಲ್): ಇವರು ಸಂವಿಧಾನ ರಚನಾ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು) ಮತ್ತು ಇವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಮು ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. ಆಯ್ಕೆ C (ಹಂಸಾ ಮೆಹ್ತಾ): ಇವರು ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ “ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು” (All Human beings) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಯ್ಕೆ D (ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ್): ಇವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸುಕ್ಕಾಣಿ ಸಮಿತಿಯ (Steering Committee) ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಮೂಲ (Source): 11ನೇ ತರಗತಿ NCERT (Indian Constitution at Work – Table on Diversity of Constituent Assembly) & M. Laxmikanth.
ಟ್ರಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ (Trap Alert): ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೆನಪಿಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ “ಏಕೈಕ ದಲಿತ ಮಹಿಳೆ” (ದಕ್ಷಾಯಣಿ ವೇಲಾಯುಧನ್) ಮತ್ತು “ಏಕೈಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆ” (ಬೇಗಂ ಐಜಾಜ್ ರಸೂಲ್) ಬಗ್ಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುರು ಟಿಪ್ (Guru Tip): ಈ ಎರಡು ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ:
- Only Dalit Woman = Dakshayani Velayudhan (ದಕ್ಷಾಯಣಿ ವೇಲಾಯುಧನ್)
- Only Muslim Woman = Begum Aizaz Rasul (ಬೇಗಂ ಐಜಾಜ್ ರಸೂಲ್).
PYQ / Other State Note: ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ KEA ನಡೆಸಿದ ವಿವಿಧ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ (2023) ಹಾಗೂ UPSC ಮತ್ತು MPSC (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಟ್ರೆಂಡಿಂಗ್ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಭಾಗ 2 ರ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಮುಗಿದವು. ಮುಂದಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗೋಣ,
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಸಂವಿಧಾನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಾಗಿ 👇 ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
Indian constitution MCQs part 1: ಟಿಪ್ಸ್ & ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಅಲರ್ಟ್ ಸಹಿತ ಪಕ್ಕಾ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು